वीरगन्ज
अन्य नाम: Birgunj · वीरगन्ज · Birganj · Birgunj Metropolitan City · Gateway of Nepal

नेपाली पसलमा भएको कुनै सामान आयात गरिएको हो भने त्यो वीरगन्ज हुँदै आएको सम्भावना धेरै छ। सहर व्यस्त सिमानापारि बिहारको रक्सौलसामु छ, र ट्रक, मालवाहक रेल र व्यापारीले यसलाई मधेश प्रदेशको व्यापारिक मुटु बनाएका छन्।
राणाकालीन सहर
वीरगन्जको नाम उन्नाइसौं शताब्दीको उत्तरार्धका राणा प्रधानमन्त्री वीर शमशेरबाट राखिएको हो। यो काठमाडौंको प्रवेशद्वारका रूपमा फस्टायो: सामान रेलबाट रक्सौल आउँथ्यो, त्यसपछि वीरगन्ज हुँदै भीमफेदी, र सडक तथा भरियाको पिठ्युँमा उपत्यका पुग्थ्यो।
नेपालको पहिलो रेल
सन् १९२७ मा नेपाल सरकारी रेलवेले रक्सौलबाट वीरगन्ज हुँदै पहाडको फेदीको अमलेखगन्जसम्म न्यारोगेज रेल सुरु गर्यो। सडकले ठाउँ लिएपछि १९६५ सम्म यसले यात्रु र सामान बोक्यो। आज ब्रोडगेज मालवाहक रेलले रक्सौललाई वीरगन्ज सुक्खा बन्दरगाहसँग जोड्छ, जसबाट नेपालको कन्टेनर व्यापारको ठूलो हिस्सा हुन्छ।
के हेर्ने
घण्टाघर सहरको प्रतीक हो, नजिकै जामे मस्जिद छ। गहवामाई मन्दिर वीरगन्जको सबैभन्दा महत्त्वपूर्ण देवी मन्दिर हो, दशैंमा भीड लाग्छ। छठमा घडियारवा पोखरी दियो र भक्तजनको सागर बन्छ।
खाना
वीरगन्ज आफ्नो भोजपुरी खानामा गर्व गर्छ: लिट्टी–चोखा, तातो जेरी, कचौरी, समोसा–चाट र बाक्लो लस्सी। यसका बजार नेपालकै जीवन्तमध्ये पर्छन्।
इतिहास र मुख्य मिति
- १९२७रक्सौलबाट वीरगन्ज हुँदै अमलेखगन्जसम्म नेपाल सरकारी रेलवे सञ्चालन — नेपालको पहिलो रेल।
- १९६५सडकको विस्तारसँगै रक्सौल–अमलेखगन्ज रेल बन्द।