कोशी टप्पु वन्यजन्तु आरक्ष

पहाडबाट निस्केपछि कोशी धार, बालुवा ढिस्का र अग्ला घाँसे टापुको भुलभुलैयामा फैलिन्छ। यही हो कोशी टप्पु — 'टप्पु' अर्थात् टापु — दक्षिण एसियाकै महत्त्वपूर्ण सिमसारमध्ये एक।

अर्ना

नेपालको अन्तिम जंगली भैंसी अर्नाको समूह यहाँ बाँचेकाले त्यसलाई जोगाउन सन् १९७६ मा आरक्ष बनाइयो। अर्ना गाउँका भैंसीभन्दा ठूला र जंगली हुन्छन्, विशाल फैलिएका सिङसहित। तिनको संख्या बढेको छ, र बिहान घाँसमा बथान देख्नु यो आरक्षको पहिचान हो।

चरा हेर्नेको आरक्ष

कोशी टप्पु नेपालको सबैभन्दा चर्चित चरा अवलोकन स्थल हो। जाडोमा मध्य एसिया र साइबेरियाबाट बसाइँ सरेर आउने हाँस, राजहाँस र किनारका चराले नदी भरिन्छ; स्थायी विशेष चरामा सिमकुखुरा पर्छ, र घाँसे मैदानमा खरमजुरजस्ता दुर्लभ प्रजाति छन्। नदीमा सोँस पनि अभिलेख भएका छन्, र आरक्षमा स्याल, बँदेल र धेरै सरीसृप बस्छन्।

कसरी घुम्ने

गाइडसहित तटबन्धमा पैदल, जीपमा वा नदीमा डुंगाबाट घुमिन्छ। आरक्ष नजिकका केही लज र क्याम्पले चरा अवलोकन र र्‍याफ्टिङ मिलाउँछन्। दूरबीन लैजानुहोस्, फिक्का रङका कपडा लगाउनुहोस् र चाँडै सुरु गर्नुहोस्।

नदीको शक्ति

कोशीले अत्यधिक गेग्रान र बालुवा बगाउँछ र धेरैपटक धार परिवर्तन गरेको छ, जसले गर्दा यसलाई 'बिहारको शोक' भनिन्छ। सन् २००८ को अगस्टमा यसले कुसहामा पूर्वी तटबन्ध भत्काएर सिमानाका दुवैतर्फका गाउँ डुबायो — यो परिदृश्य सधैं बदलिइरहन्छ भन्ने सम्झना।