देवदह

बुद्धको समयमा पहाडको दक्षिणका फाँट विभिन्न वंशमा बाँडिएका थिए। शाक्यहरूले कपिलवस्तुबाट शासन गर्थे; उनका छिमेकी र नातेदार कोलियहरूले देवदहबाट। बुद्धकी आमा मायादेवी कोलिय राजकुमारी थिइन्, र प्रसवका लागि माइती देवदह जाँदै गर्दा उनी लुम्बिनीमा रोकिएकी थिइन्।

पारिवारिक नाता

जन्मको केही समयपछि मायादेवीको निधन भएपछि उनकी बहिनी प्रजापति गौतमी — जो पनि देवदहकी थिइन् — ले सिद्धार्थलाई हुर्काइन्, र पछि पहिलो बौद्ध भिक्षुणी बनिन्। परम्पराले सिद्धार्थकी पत्नी यशोधरालाई पनि देवदहसँग जोड्छ। बौद्ध ग्रन्थअनुसार बुद्धत्वपछि बुद्ध देवदह आएका थिए।

आज के देखिन्छ

देवदह एउटा स्मारक नभई फैलिएको क्षेत्र हो: भवानीपुर र कन्यामाईजस्ता देवालय, पोखरी, पुरातात्त्विक ढिस्का र तीर्थयात्रीले पुज्ने पुरानो पाकरीको रुख। उत्खनन जारी छ, र देवदह बौद्ध परिपथमा जोडिँदै जाँदा नयाँ सुविधा बन्दैछन्।

परिपथमा

बुद्धको जन्मभूमिको पूर्ण चित्रका लागि देवदहलाई लुम्बिनी (करिब एक घण्टा), रामग्राम र तिलौराकोटसँग जोड्नुहोस्।