गोटिहवा र निग्लिहवाका अशोक स्तम्भ

बौद्ध धर्मअनुसार सिद्धार्थ गौतम पहिलो बुद्ध थिएनन्। पहिलेका युगमा अरू बुद्ध भइसकेका थिए, र परम्पराले तीमध्ये दुई — क्रकुच्छन्द र कनकमुनि — को जन्मस्थल कपिलवस्तु क्षेत्रमै मान्छ।

अशोकको श्रद्धाञ्जली

ई.पू. तेस्रो शताब्दीमा यस क्षेत्रको तीर्थयात्रा गर्दा सम्राट अशोकले यी स्थललाई शिलास्तम्भ गाडेर सम्मान गरे। निग्लिहवामा स्तम्भका दुई टुक्रा पोखरीछेउ छन्। यसको अभिलेखमा अशोकले कोनागमन (कनकमुनि) बुद्धको स्तूप विस्तार गरेको र यहाँ पूजा गर्न आएको उल्लेख छ — उनको समयमै पूर्व बुद्धहरूको उपासना थियो भन्ने बहुमूल्य प्रमाण।

गोटिहवामा अर्को अशोक स्तम्भको ठुटो इँटाको स्तूपको अवशेषछेउ उभिएको छ, जसलाई परम्पराले क्रकुच्छन्द बुद्धसँग जोड्छ।

किन जाने

यी नेपालका सबैभन्दा पुराना अभिलेखयुक्त स्मारकमध्ये पर्छन्, गाउँका खेतबीच चुपचाप उभिएका। थोरै यात्रु मात्र यहाँ पुग्छन्, त्यसैले तपाईं एक्लै हेर्न सक्नुहुन्छ। नजिकैको खाडलले घेरिएको अरौराकोटलाई परम्परागत रूपमा कनकमुनिको जन्मस्थल मानिन्छ।