चौघेरा रतननाथ मठ

दाङ चुरे र महाभारत पहाडबीचको भित्री मधेशको उपत्यका हो, जुन दंगौरा थारूको केन्द्रका रूपमा प्रसिद्ध छ। यहाँ पश्चिम नेपालकै महत्त्वपूर्ण धार्मिक संस्थामध्ये एक पनि छ: घोराहीको चौघेरामा रहेको रतननाथको मठ।

योगीहरू

कनफट्टा अर्थात् 'कान चिरिएका' योगी गोरखनाथको नाथ परम्पराका हुन्, जसका अनुयायीले कानको कुरकुरे हड्डी छेडेर ठूला कुण्डल लगाउँछन्। मठका संस्थापक रतननाथ गोरखनाथका शिष्य थिए; उत्तर भारतमा उनलाई व्यापक रूपमा पुजिन्छ, जहाँ केही सुफीहरूले पनि रतन बाबाका रूपमा सम्मान गर्छन्।

राजकीय संरक्षण

दाङका र पछि सल्यान तथा फलाबाङका पहाडी राजाहरूले मठलाई गाउँहरू गुठीका रूपमा दिए, जसको आम्दानीले तीर्थयात्रीलाई खुवाउने र पूजाविधि चलाउने गरिन्थ्यो। मठमा राखिएका अभिलेखले चौधौं शताब्दीदेखिका यस क्षेत्रका चौहान राजाहरूको उल्लेख गर्छन्, जसले यसलाई पश्चिम नेपालको इतिहासको बहुमूल्य स्रोत बनाउँछ। मठ सिमानापारि भारतको पाटन देवीसँग पनि जोडिएको छ, र दुवैबीच वार्षिक यात्रा हुन्छ।

मन्दिर

मुख्य मन्दिर अग्लो पगोडा शैलीको संरचना हो, जुन तान्त्रिक पूजाको केन्द्र हो। आगन्तुकलाई परिसरमा स्वागत छ; केही भित्री भाग दीक्षितहरूका लागि मात्र हुन्।

दाङमा

चौघेरासँगै थारू गाउँ, घोराहीको अम्बिकेश्वरी मन्दिर र माघमा थारू नयाँ वर्ष माघी पर्व हेर्नुहोस्।